Idea powołania do życia Politechniki Krakowskiej narodziła się jeszcze podczas okupacji, kiedy jasne stało się, że - wskutek decyzji politycznych - Politechnika Lwowska przestanie istnieć jako polska szkoła wyższa. Działania zmierzające do utworzenia nowej uczelni technicznej w Krakowie rozpoczęły się już w 1946 roku. W końcu tego roku rektor Akademii Górniczej uzyskał formalną zgodę władz na utworzenie nowej szkoły w formie Wydziałów Politechnicznych - Architektury, Inżynierii i Komunikacji. Dokument legalizujący działanie Wydziałów Politechnicznych podpisano 6 października 1946 roku z mocą obowiązującą od 1 kwietnia 1945 r. Tę właśnie datę uważa się za datę utworzenia Politechniki Krakowskiej, jakkolwiek pełną niezależność uzyskała ona w roku 1954. Główną siedzibą PK stały się zwolnione przez wojsko w 1948 roku budynki przy ul. Warszawskiej. Plany budowy nowej siedziby w Czyżynach zostały na skutek trudności gospodarczych kraju zrealizowane tylko częściowo. Nowe pomieszczenia otrzymał tam Wydział Mechaniczny wraz z laboratoriami, zostały zbudowane także cztery domy akademickie. W 30 rocznicę powstania uczelnia otrzymała imię Tadeusza Kościuszki, bohatera narodu polskiego i amerykańskiego, polityka, a także inżyniera - twórcy m.in. fortyfikacji wokół Krakowa i twierdzy West Point w Stanach Zjednoczonych.
60 lat działalności pozwoliło na stworzenie silnej uczelni, która zatrudnia łącznie ponad 2100 pracowników, w tym blisko 1200 nauczycieli akademickich - wśród 190 profesorów i doktorów habilitowanych jest ponad 70 profesorów tytularnych. Z siedmiu wydziałów sześć posiada uprawnienia do nadawania stopnia naukowego doktora, a cztery mogą nadawać stopień doktora habilitowanego. Dzięki temu Politechnika jest uczelnią autonomiczną. W skali ogólnopolskiej lokuje się w różnego rodzaju rankingach na miejscach od 5 do 8 na ogólną liczbę ponad 20 polskich uczelni technicznych. Niektóre z jej wydziałów mają jednak znacznie wyższą pozycję, a Wydziały Architektury, Inżynierii Lądowej czy Mechaniczny zaliczane są do ścisłej elity wśród im podobnych.
W roku akademickim 2006/2007 na uczelni kształci się około 17 000 studentów na studiach stacjonarnych i niestacjonarnych oraz ok. 250 na studiach doktoranckich.
Uczelnia posiada znaczny majątek trwały: rozmieszczona jest na dwóch kampusach (w pobliżu zabytkowego centrum miasta przy ul. Warszawskiej i w dzielnicy Czyżyny na terenach byłego lotniska) o łącznej powierzchni ok. 110 ha. Posiada też obiekty zabytkowe - dawny pałac królewski w Łobzowie przy ul. Podchorążych, budynek przy ulicy Kanoniczej 1 ze sceną Teatru Zależnego oraz odrestaurowany pałac w Janowicach koło Tarnowa i drewnianą willę w Zakopanem. Uczelnia dysponuje też nowoczesnym Centrum Sportu i Rekreacji z pełnowymiarową halą sportową przy ul. Kamiennej, a także Ośrodkiem Sportów Wodnych w Żywcu.
Zbudowana w ciągu 60 lat solidna pozycja uczelni pozwoliła na podjęcie działań przystosowujących ją do zmieniających się warunków ekonomicznych i cywilizacyjnych. W roku 1997 z inicjatywy Politechniki Krakowskiej utworzona została w Krakowie Specjalna Strefa Ekonomiczna, a na jej części, wniesionej przez Politechnikę Krakowską (22 ha wydzielone z kampusu w Czyżynach), powstał Park Technologiczny zarządzany przez Centrum Zaawansowanych Technologii (spółkę z udziałem PK). Ten ważny element transferu technologii przynosi uczelni korzyści nie tylko materialne, wnoszone przez przedsiębiorstwa lokujące się w Parku, ale stwarza też pracownikom Politechniki warunki do wymiany nowych idei i miejsca zatrudnienia dla jej absolwentów, znajdujących się pod opieką uczelnianego Biura Karier.
Przekształca się także sama uczelnia, m.in. wprowadzając nowe kierunki studiów. Wśród nich warty odnotowania jest kierunek "informatyka", wprowadzony w roku akademickim 2001/2002 jako kierunek międzywydziałowy, realizowany na czterech wydziałach. Ukierunkowany na zastosowanie informatyki w różnych dziedzinach technik, ma przygotowywać absolwentów do wykorzystywania nowoczesnych narzędzi w dobie rewolucji informatycznej. Do podjęcia tego zadania uczelnia przygotowywała się od kilku lat, dokonując poważnych inwestycji w zakresie infrastruktury sieciowej (oba kampusy mają własną sieć światłowodową i są włączone do Miejskiej Sieci Komputerowej, podobnie jak osiedle domów studenckich, zamieszkane przez 1800 studentów) i wyposażenia pracowni komputerowych.
Warto podkreślić znaczącą działalność kulturalną studentów i pracowników uczelni: Studencki Klub "Kwadrat" i Radio "Nowinki", galeria "GIL", chór "Cantata", czy wyróżniający się w skali ogólnopolskiej Uczelniany Klub Akademickiego Związku Sportowego. Działalność ta wynika z jednego z przesłań zawartych w misji uczelni, wskazujących na Politechnikę Krakowską jako na instytucję wyższej użyteczności publicznej.